Deze pagina beschrijft het cijfer, de bron en de methode van de (kern)indicator: Ongeorganiseerde sporten.
Samenvatting
Definitie: Het aandeel volwassenen van 18 jaar en ouder dat doet aan wandelen, hardlopen, wielrennen en fitnessen
Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (GGD'en, RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek))
Meetfrequentie: Vierjaarlijks gemeten sinds 2012.
Cijfers zijn beschikbaar op de webpagina van Op de kaart.
Uitsplitsing mogelijkheden geografisch: GGD (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst)-regio, gemeente, wijk.
Uitsplitsing mogelijkheden achtergrondkenmerken: wandelen, hardlopen, wielrennen en fitnessen.
Bron en bronhouder
De bron van deze indicator is de Gezondheidsmonitor. De bronhouders van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen zijn de GGD (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst)'en, GGD GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) Nederland, het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en de opdrachtgevers zijn het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en gemeenten.
Het doel van de Gezondheidsmonitor is een zo volledig mogelijk overzicht bieden van de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder ten behoeve van onderzoek en beleid op zowel lokaal als landelijk niveau.
Onderzoeksgroep
Steekproef van personen van 18 jaar en ouder, woonachtig in particuliere huishoudens, getrokken uit de Basisregistratie Personen (BRP). De institutionele bevolking (mensen in inrichtingen, instellingen of tehuizen en personen die niet geregistreerd zijn als ingezetene in de BRP) is niet benaderd.
Tussen 2012 en 2024 waren er 390.000 tot 540.000 respondenten. Respons door benaderde personen was tussen 2020 en 2024 tussen de 30% en 39%.
Modus van uitvraag
De vragenlijst wordt jaarlijks uitgezet. Eerdere meetjaren zijn vierjaarlijks geweest vanaf 2012. In 2022 was een extra meting vanwege corona.
De data worden in september tot december van het meetjaar door de GGD (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst)'en verzameld.
Bij het samenstellen van de vragenlijst wordt afgestemd met de CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) Gezondheidsenquête, waardoor de gegevens verzameld door de GGD’en en de gegevens verzameld door het CBS voor een deel van de onderwerpen kunnen worden samengevoegd. De vragenlijst bevat ook vragen specifiek voor ouderen (65 jaar en ouder).
Historische informatie bron
De Gezondheidsmonitors Volwassenen en Ouderen zijn uitgevoerd in 2012, 2016, 2020 en 2024. In 2022 is een extra Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgevoerd als onderdeel van een groter onderzoek naar de gevolgen op gezondheid door COVID-19 (Gezondheidsonderzoek COVID-19 | RIVM). Er zijn aparte gezondheidsmonitors voor de doelgroep jeugd en de doelgroep jongvolwassenen.
Deelnemers
De omvang van de groep die de sportvragen heeft ingevuld was in 2024 416.879 respondenten.
De streekproef is representatief: de steekproef is willekeurig en er wordt een weegfactor van CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) gebruikt op basis van verschillende achtergrondkenmerken om tot een representatief cijfer te komen voor de Nederlandse bevolking.
Vraagstelling
Aan respondenten is gevraagd welke sport zij in de afgelopen maanden hebben beoefend (maximaal 4 sporten). Deze vraag is onderdeel van de SQUASH-vragenlijst (deze wordt gebruikt voor het berekenen van het voldoen aan de Beweegrichtlijnen).
Antwoordmogelijkheden: de respondenten kunnen tot vier keer toe in een open antwoord aangeven aan welke sporten zij doen. Vervolgens kunnen zij per sport aangeven hoeveel dagen per week en uren en minuten per dag zij aan deze sport(en) besteden.
De SQUASH vragenlijst is gevalideerd.
Analyse beschrijving
Alle genoemde sporten in de Gezondheidsmonitor vragenlijst hebben een code toegekend gekregen. Zie hiervoor de codeerstructuur (gerelateerde documenten, bestand 5). De open antwoorden worden via een algoritme ingedeeld in een code. Deze indeling wordt vervolgens nog handmatig gecontroleerd.
Om te bepalen of een persoon aan een ongeorganiseerde sport doet, zijn de volgende codes gekozen:
- Wielrennen: 4-cijferige code 1104 (wielrennen);
- Hardlopen: 4-cijferige codes 1501 en 1502 (hardlopen, joggen);
- Wandelen: 2-cijferige code 42 (wandelsport);
- Fitness: 4-cijferige codes 1201-1204, 1206, 1207 en 1209 (fitness/conditietraining (individueel – binnen), fysiofitness, sporten in warmtecabine, fitness/conditietraining (groep – binnen, boks/kick workout, spinning, fitness/conditietraining (groep – buiten)).
Daarbij moet de persoon aangeven de sport één of meer dagen in de week te doen (hier zit geen minimale hoeveelheid tijd aan gekoppeld).
Eerder gemeten
De indicator is vierjaarlijks gemeten sinds 2012. In 2022 heeft een extra meting plaatsgevonden in verband met het coronavirus.
Historische informatie methode
N.v.t.
Achtergrondinformatie methode
Rapport Beweegrichtlijnen en Wekelijks Sporter: van vragenlijst tot cijfer | RIVM
Contactinformatie
Bron: gezondheidsmonitor@rivm.nl
Methode: T. Schurink (RIVM), sportenbewegenincijfers@rivm.nl
Rapport: beschikbaarheid cijfers en databronnen
Hoe de methode- en bron beschrijvingen tot stand zijn gekomen staat beschreven in het rapport "Data-infrastructuur Sport en Bewegen: beschikbaarheid van cijfers en preferente databron voor 164 indicatoren". In het rapport wordt per thema een overzichtstabel van indicatoren weergegeven met daarbij de beschikbare databron. Er wordt per thema een conclusie getrokken of de beschikbare data-infrastructuur binnen een thema beperkt, redelijk of goed is. Als laatste worden er aanbevelingen gedaan voor de ontwikkeling van de data-infrastructuur Sport en Bewegen in de toekomst.