Deze pagina beschrijft de resultaten van de verkenning naar de invloed van maatschappelijke ontwikkelingen op sport en bewegen voor het thema sportbeleving. Ook worden aandachtspunten voor beleid gegeven. Dit is de integratie van de resultaten van het Toekomstig verloop van de kernindicatoren en de Horizonscan per thema. De uitkomsten van de analyse van het toekomstige verloop staan centraal. Daarnaast worden deze uitkomsten ondersteund en aangevuld met bevindingen uit de horizonscan en literatuur.
Het thema sportbeleving wordt hier omschreven als hoe top- en breedtesport wordt beleefd door de bevolking en door toeschouwers en sporters zelf. Binnen dit thema worden twee kernindicatoren onafhankelijk van beleidsprogramma’s gevolgd over tijd:
- Sportfan via bezoek: Het aandeel van de bevolking van 12 jaar en ouder dat maandelijks of vaker sportwedstrijden en/of sportevenementen bezoekt.
- Sportfan via de media: Het aandeel van de bevolking van 6 jaar en ouder dat wekelijks of vaker sport volgt via de media.
Zie voor meer informatie over de gebruikte methoden het methoderapport.
Invloed van maatschappelijke ontwikkelingen
De drie maatschappelijke ontwikkelingen die door experts en stakeholders werden benoemd als meest van invloed op sportbeleving waren een toename van de digitalisering van de maatschappij, toenemende individualisering en toenemende vergijzing.
De uitkomsten van de simulatie van het toekomstig verloop van de kernindicatoren laten inderdaad zien dat de invloed van digitalisering en vergrijzing van belang zijn. De analyse van de scenario’s laat zien dat een hoog aandeel sportfans via media vooral samenhangt met voortgaande digitalisering en een intensiever gebruik van digitale media om sport te volgen. Lage waarden treden op wanneer digitalisering niet leidt tot extra sportconsumptie via media en in scenario’s met een relatief jongere bevolkingsopbouw, omdat oudere groepen momenteel relatief vaker sport via media volgen.
In de expertsessies van de horizonscan werd uitgesproken dat een goed ontwikkelde digitale infrastructuur met veel platforms en een rijk gevulde digitale fanbeleving het naar verwachting eenvoudiger en aantrekkelijker zouden maken om regelmatig sport te volgen via de media. Daarnaast werd verwacht dat meer doelgroepen zich aangesproken zouden voelen bij een groot en divers digitaal aanbod dat goed gepersonaliseerd is met ook aandacht voor bijvoorbeeld vrouwensporten en kleinere sporten. Tegelijkertijd is gewezen op risico’s van fragmentatie, commercialisering en het ontstaan van ‘bubbels’, waardoor de zichtbaarheid en toegankelijkheid van minder populaire sporten onder druk kunnen komen te staan. Een ander risico dat werd benoemd was een mogelijke verdringing van de tijdsbesteding voor de eigen sportdeelname, en dat meer media dan kan zorgen voor minder fysieke activiteit. Details omtrent de inhoud, de omvang en de manier waarop sport wordt aangeboden in de media zijn geen onderdeel van het model dat voor de verkenning is gebouwd en konden daarom niet worden meegenomen in de simulatie.
Een relatief jonge bevolkingsopbouw zorgt volgens het model voor meer sportende kinderen en hoge waarden voor sportfan via bezoek. Deze samenhang kwam ook naar voren in de expertsessies van de horizonscan. Ouders met kinderen die lid zijn van een sportvereniging verwacht je als bezoeker bij wedstrijden. Om het evenementenbezoek te stimuleren zal de interesse van de niet-bezoekers gewekt moeten worden. Dit kan door bijvoorbeeld uitleg over de sport te geven of door randprogrammering en het creëren van een feestelijke sfeer (Mulier Instituut, 2025).
In de expertsessies van de horizonscan werd ook de verwachting uitgesproken dat sportbeleving – zowel via media als via bezoek - in de toekomst hoger zal uitvallen wanneer digitalisering, sport- en beweeggedrag, vergrijzing en individualisering elkaar positief versterken. Daarnaast kwam in deze sessies naar voren dat sportbeleving niet alleen betrekking heeft op bereik en consumptie, maar ook op betekenisgeving, identificatie en toegankelijkheid.
Voor het thema sportbeleving zijn er geen maatschappelijke ontwikkelingen naar voren gekomen uit de simulatie die niet door de experts en stakeholders als meest belangrijk waren genoemd. Een toenemende individualisering werd wel door experts en stakeholders genoemd, maar werd in de simulatie niet geïdentificeerd als belangrijkste invloed voor sportbeleving. In de expertsessies van de horizonscan werd genoemd dat een toenemende individualisering naar verwachting zal zorgen voor het minder samen sport beleven binnen verenigingen en stadions.
Andere invloeden
Naast maatschappelijke invloeden op sportbeleving gaven de uitkomsten van de simulatie van het toekomstig verloop van de kernindicatoren ook inzicht in andere factoren die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van de kernindicatoren binnen het thema sportbeleving.
Sportfan via bezoek
Meer fietsen en een actievere leefstijl bleken samen te hangen met hogere waarden voor sportfan via bezoek. Lagere waarden voor sportfan via bezoek hingen samen met minder sportende kinderen en jongeren, minder fietsen en minder sportdeelname.
Uit onderzoek van het Mulier Instituut bleek dat om het evenementenbezoek te stimuleren de interesse van de niet-bezoekers gewekt zal moeten worden. Dit kan door bijvoorbeeld uitleg over de sport te geven of door randprogrammering en het creëren van een feestelijke sfeer (Mulier Instituut, 2025).
Sportfan via media
In de simulatie hangt de indicator sportfan via media sterk samen met het daadwerkelijk gebruik van digitale media om sport te volgen. Uit onderzoek van het Mulier Instituut bleek dat het vergroten van het bereik van sport in de media vraagt om een aanbod dat aansluit bij de wensen van de groep die de sport wil volgen (Mulier Instituut, 2025).
Aandachtspunten voor beleid
Op basis van deze verkenning zijn een aantal aandachtspunten geïdentificeerd of bevestigd voor (toekomstig) sport- en beweegbeleid:
- Toenemende digitalisering in combinatie met een intensiever gebruik van digitale media om sport te volgen zal naar verwachting leiden tot meer volgen van sport via de media.
- Een relatief jonge bevolkingsopbouw zorgt naar verwachting tot meer sportende kinderen en meer volgen van sport via bezoek.
- In het algemeen: een positieve ontwikkeling in sport- en beweeggedrag zal naar verwachting zorgen voor meer sportfans via bezoek.