Thumbnail

Aantal uren dat Nederlanders van 4 jaar en ouder zitten op een gemiddelde dag in de week

 

De kernindicator zitgedrag geeft het gemiddeld aantal uren zittende en (half)liggende activiteiten weer, waarbij weinig energie wordt verbruikt (≤1,5 MET) met uitzondering van slapen. Voorbeelden zijn tv-kijken, lezen, naaien, op de computer werken, zittend gamen of zitten tijdens transport.

Bron: LSM-A Bewegen en Ongevallen/ Leefstijlmonitor, CBSCentraal Bureau voor de Statistiek in samenwerking met RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en VeiligheidNL, 2015 en 2017
Meetjaar: 2017
Nieuwe cijfers: 2019

Overzicht

Zitgedrag is één van de 20 kernindicatoren voor het landelijk monitoren van sport en bewegen. Hoeveel zitten Nederlanders eigenlijk? Op deze pagina worden nationale cijfers gepresenteerd. Deze worden voor verschillende groepen in de bevolking beschreven. Ook worden de zitactiviteiten die gedaan worden weergegeven. Zitgedrag wordt vergeleken met enkele andere kernindicatoren uit dezelfde bron en een internationale vergelijking wordt gemaakt. Daarnaast wordt een korte toelichting van het huidige beleid gegeven.

Heden, verleden en toekomst

Aantal uren zitten door de algemene bevolking grafiek

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Zitgedrag stabiel

In 2017 brachten Nederlanders van 4 jaar en ouder dagelijks gemiddeld 9 uur zittend door. In het weekend zitten Nederlanders gemiddeld anderhalf uur minder per dag dan doordeweeks.

Deze cijfers uit 2017 komen overeen met de eerdere meting uit 2015.

In de Sport Toekomstverkenning werd geconcludeerd dat Nederlanders tot 2030 naar verwachting evenveel zullen zitten als vandaag de dag.

 

Bron: LSM-A Bewegen en Ongevallen/ LeefstijlmonitorCBSCentraal Bureau voor de Statistiek in samenwerking met RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en VeiligheidNL, 2015 en 2017

Methode: De kernindicator zitgedrag is nagevraagd met een aangepaste versie van de Marshall vragenlijst*. In deze vragenlijst wordt gevraagd om voor een normale week in de afgelopen maanden de gemiddelde tijd te schatten die op een doordeweekse dag en op een weekenddag zittend besteed wordt aan:

1) Vervoer, bijvoorbeeld zitten in een auto, bus of trein.
2) Werk, bijvoorbeeld achter een bureau zitten of computer of tablet gebruiken op het werk of thuis.
3) School of studie, bijvoorbeeld zitten tijdens de les of huiswerk maken op school of thuis.
4) Televisie kijken.
5) Thuis een computer, tablet  of smartphone gebruiken, voor email, computerspelletjes, informatie opzoeken of chatten.
6) Andere zittende vrijetijdsbestedingen, bijvoorbeeld kletsen, eten, (krant) lezen, puzzelen, handwerken, een muziekinstrument bespelen, bioscoopbezoek etcetera.

*Marshall AL, Miller YD, Burton NW, Brown WJ. Measuring total and domain-specific sitting: a study of reliability and validity. Med Sci Sports Exerc 2010;42:1094–1102

Zitgedrag in verschillende groepen van de bevolking

Geslacht

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Mannen zitten doordeweeks meer dan vrouwen 

Mannen/jongens zitten dagelijks gemiddeld 9,2 uur en vrouwen/meisjes 8,8 uur.  Dit halve uur verschil wordt veroorzaakt doordat mannen op doordeweekse dagen meer zitten (9,6 uur) dan vrouwen (9,1 uur).  In het weekend zitten mannen en vrouwen nagenoeg even lang. Dit komt overeen met de bevindingen uit 2015.

 

 

 

Leeftijd

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Jongeren zitten het meest, kinderen het minst

Nederlandse jongeren (12 t/m 17 jaar) zitten dagelijks het meest; gemiddeld 10,1 uur. Kinderen (4 t/m 11 jaar) zitten het minst met gemiddeld 7,3 uur per dag.  Op doordeweeksedagen wordt meer gezeten dan op weekenddagen. Dit verschil is het grootst (1,8 uur) bij de jongeren (12 t/m 17 jaar) en het kleinst (20 minuten) bij de ouderen (65 jaar en ouder). Deze bevindingen uit 2017 komen in grote lijnen overeen met die uit 2015. Alleen het aantal uren dat ouderen gemiddeld op een dag zitten is in 2017 (8,1 uur per dag) hoger dan in 2015 (7,4 uur per dag). 

Opleidingsniveau

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Hogeropgeleiden zitten het meest

In 2017 brachten lageropgeleiden (gemiddeld 8,2 uur) op een gemiddelde dag in de week 1,5 uur minder zittend door dan hogeropgeleiden (gemiddeld 9,7 uur). Dit verschil is voornamelijk zichtbaar op doordeweekse dagen en komt doordat lageropgeleiden minder zitten tijdens werk. Op weekenddagen zitten lager-, middelbaar en hogeropgeleiden nagenoeg even veel. Dit beeld komt overeen met cijfers uit 2015.

 

 

Chronische aandoeningen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Geen verschil voor mensen met een chronische aandoening

Mensen met een chronische aandoening zitten op een gemiddelde dag even veel als mensen zonder een chronische aandoening. Op een doordeweekse dag zitten mensen met een chronische aandoening (gemiddeld 9 uur) een half uur minder dan mensen zonder een chronische aandoening (gemiddeld 9,5 uur). Dit verschil is niet zichtbaar voor weekenddagen. De bevindingen uit 2017 komen in grote lijnen overeen met die uit 2015.

 

Overig

Download de overige uitsplitsingen

Zitgedrag is ook uitgesplitst  naar:

  • Herkomst
  • Burgerlijke staat
  • Huishoudsamenstelling
  • Maatschappelijke arbeidspositie
  • Mate van verstedelijking
  • Ervaren gezondheid
  • Overgewicht

Deze cijfers zijn te vinden in een Excelbestand dat hieronder te downloaden is.

NB: Binnen de aanvullende module bewegen en ongevallen van de Leefstijlmonitor zijn lichamelijke beperkingen (zoals motorisch, auditief en visueel) niet nagevraagd. Daarom is het niet mogelijk zitgedrag uit te splitsten naar lichamelijke beperkingen. 

Zitactiviteiten per leeftijdsgroep

Uren per dag besteed aan zitactiviteiten

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Kinderen en jongeren zitten veel op school

Voor kinderen is zitten op school met gemiddeld 3 uur per dag de belangrijkste zitactiviteit. Jongeren zitten tijdens de les en het maken van huiswerk (gemiddeld 4 uur) en tijdens computer-, tablet- of smartphone-gebruik in de vrije tijd (gemiddeld 2,5 uur). Volwassenen brengen dagelijks vooral op het werk veel uren zittend door (gemiddeld 2,5 uur) en tijdens het tv kijken (gemiddeld 2,1 uur). De belangrijkste zitactiviteiten voor ouderen zijn tv kijken (gemiddeld 3,2 uur)  en overige zitactiviteiten zoals bijvoorbeeld (krant) lezen, puzzelen of handwerken (gemiddeld 2,4 uur).

Zitgedrag in vergelijking met andere kernindicatoren

Beweegrichtlijnen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Weinig verschil in aantal zituren

In 2017 zitten Nederlanders van 4 jaar en ouder die voldoen aan de beweegrichtlijnen evenveel als mensen die niet voldoen aan de beweegrichtlijnen. Dit geldt zowel voor doordeweekse dagen als weekenddagen. In 2015 werden wel verschillen gevonden. Mensen die voldeden aan de beweegrichtlijnen zaten dagelijks iets meer dan mensen die niet voldeden aan de beweegrichtlijnen. 

Meer informatie over de kernindicator 'beweegrichtlijnen' is hier te vinden.

 

Sportdeelname wekelijks

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Sporters zitten meer

Nederlanders van 4 jaar en ouder die minimaal één keer per week sporten (gemiddeld 9,3 uur), zitten op een gemiddelde dag in de week iets meer dan Nederlanders die minder dan één keer per week aan sport doen (gemiddeld 8,9 uur). Deze verschillen zijn zichtbaar op doordeweekse dagen en niet op weekenddagen. In 2015 waren de verschillen in dagelijkse zituren iets groter dan in 2017.

Meer informatie over de kernindicator 'sportdeelname wekelijks' is hier te vinden.

 

Internationale vergelijking zitgedrag

Internationale vergelijking

Thumbnail

Nederlanders zitten relatief veel

Om een internationale vergelijking te kunnen maken is gebruik gemaakt van gegevens uit de Eurobarometer 2017. Hieruit blijkt dat Nederlanders veel zitten ten opzichte van andere Europeanen. In dit onderzoek gaf 32% van de Nederlanders aan meer dan 8,5 uur te zitten op een gemiddelde dag. Gemiddeld in de EUEuropese unie-landen is dit 12%.

De Eurobarometer is een onderzoeksproject van de Europese Commissie. Het betreft een grote publieke opiniepeiling die in Nederland wordt uitgevoerd door TNS NIPO. Gegevens over sporten en lichamelijke activiteit zijn ook in 2002, 2009 en 2013 verzameld.

In de Eurobarometer is één vraag opgenomen over zitgedrag. Deze luidt: "Hoeveel tijd brengt u zittend door op een normale dag? Dit betreft tijd besteed achter een bureau, tijdens bezoek vrienden, tijdens studeren, of tv kijken." Deze vraag bevat 8 antwoordcategorieën variërend van "minder dan  1 uur per dag" tot "meer dan 8,5 uur per dag". 

Top 5 meeste zitters EU

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Nederland heeft het grootste aandeel veel-zitters

Uit de Eurobarometer blijkt dat in Nederland in vergelijking met andere Europese landen relatief veel mensen meer dan 8,5 uur per dag zitten (32%). Tevens doen in Nederland, net als in Denemarken en Zweden, relatief veel mensen regelmatig aan lichamelijke activiteit en/of sport, in vergelijking met de andere EUEuropese unie landen. Zo blijkt ook uit de Eurobarometer.

 

 

Special Eurobarometer 472. Sport and Physical Activity. 2018

Beleid zitgedrag

Nationaal

De Gezondheidsraad adviseert in haar adviesrapport ‘Beweegrichtlijnen 2017': voorkom veel stilzitten. De beweegrichtlijnen zijn aangenomen door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en vormen een structureel onderdeel van het huidige sport- en beweegbeleid in Nederland.

Internationaal

Zowel de Europese Commissie als de WHOWorld Health Organisation wijzen in hun beleidsstukken op het belang van minder zitten. Zo benoemt de WHO in haar ‘Global Action Plan on Physical Activity 2018-2030’ vier strategische doelen en 20 dimensie-overstijgende beleidsacties die in de verschillende lidstaten zouden kunnen worden ingezet ter bevordering van lichamelijke activiteit en het tegengaan van veel stilzitten.

Achtergrond en bronnen

Meer informatie