Aantal uren dat Nederlanders van 4 jaar en ouder zitten op een gemiddelde dag in de week

 

De kernindicator zitgedrag geeft het gemiddeld aantal uren zittende en (half)liggende activiteiten weer, waarbij weinig energie wordt verbruikt (≤1,5 METMetabool Equivalent, de hoeveelheid energie die een bepaalde fysieke inspanning kost) met uitzondering van slapen. Voorbeelden zijn tv-kijken, lezen, naaien, op de computer werken, zittend gamen of zitten tijdens transport.

Bron: LSM-A Bewegen en Ongevallen/LeefstijlmonitorRIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu , VeiligheidNL in samenwerking met CBSCentraal Bureau voor de Statistiek , 2019
Meetjaar: 2019
Nieuwe cijfers: 2022

Overzicht

Zitgedrag is één van de 20 kernindicatoren voor het landelijk monitoren van sport en bewegen. Hoeveel zitten Nederlanders eigenlijk? Op deze pagina worden nationale cijfers gepresenteerd. Deze worden voor verschillende groepen in de bevolking beschreven. Ook worden de zitactiviteiten die gedaan worden weergegeven. Zitgedrag wordt vergeleken met enkele andere kernindicatoren uit dezelfde bron en een internationale vergelijking wordt gemaakt. Daarnaast wordt een korte toelichting van het huidige beleid gegeven.

Heden, verleden en toekomst

Aantal uren zitten door de algemene bevolking grafiek

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Zitgedrag stabiel

In 2019 brachten Nederlanders van 4 jaar en ouder dagelijks gemiddeld 8,9 uur zittend door. In het weekend zitten Nederlanders gemiddeld anderhalf uur minder per dag dan doordeweeks.

Deze cijfers uit 2019 komen overeen met de eerdere meting uit 2015 en 2017.

In de Sport Toekomstverkenning werd geconcludeerd dat Nederlanders tot 2030 naar verwachting evenveel zullen zitten als vandaag de dag.

Bron: LSM-A Bewegen en Ongevallen/LeefstijlmonitorRIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, VeiligheidNL in samenwerking met CBSCentraal Bureau voor de Statistiek, 2015, 2017, 2019

Methode: De kernindicator zitgedrag is nagevraagd met een aangepaste versie van de Marshall vragenlijst*. In deze vragenlijst wordt gevraagd om voor een normale week in de afgelopen maanden de gemiddelde tijd te schatten die op een doordeweekse dag en op een weekenddag zittend besteed wordt aan verschillende activiteiten. Meer informatie is te vinden op de methode pagina.

*Marshall AL, Miller YD, Burton NW, Brown WJ. Measuring total and domain-specific sitting: a study of reliability and validity. Med Sci Sports Exerc 2010;42:1094–1102

Zitgedrag in verschillende groepen van de bevolking

Geslacht

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Mannen en vrouwen zitten ongeveer even veel

In 2019 zaten Nederlandse mannen van 4 jaar en ouder dagelijks gemiddeld 9,0 uur. Voor vrouwen was dit 8,8 uur. 

Tussen 2015 en 2019 is het gemiddeld aantal dagelijkse zituren voor mannen stabiel. Voor vrouwen lijkt een lichte stijging zichtbaar. 

Met name op doordeweekse dagen zaten mannen in 2015 en 2017 iets meer dan vrouwen. Dit verschil is niet meer te zien in 2019. In het weekend zitten mannen en vrouwen nagenoeg even lang.

Leeftijd

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Jongeren en volwassenen zitten het meest

In 2019 zaten Nederlandse jongeren (12 t/m 17 jaar) en volwassenen (18 t/m 65 jaar) dagelijks het meest; gemiddeld 9,6 en 9,3 uur. Kinderen (4 t/m 11 jaar) zitten het minst met gemiddeld 7,0 uur per dag. 

Tussen 2015 en 2019 is het aantal zituren onder ouderen (65 jaar en ouder) toegenomen. Onder jongeren is het aantal zituren gedaald in deze periode. Voor de andere leeftijdsgroepen is het aantal zituren tussen 2015 en 2019 relatief stabiel.

Op doordeweeksedagen wordt meer gezeten dan op weekenddagen. Dit verschil is het grootst (1,6 uur) bij volwassenen en het kleinst (20 minuten) bij de ouderen.

Opleidingsniveau

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Hogeropgeleiden zitten het meest

In 2019 brachten Nederlandse hogeropgeleiden van 25 jaar en ouder op een gemiddelde dag in de week bijna 1,5 uur meer zittend door dan lageropgeleiden (9,6 versus 8,2 uur). Dit verschil is voornamelijk zichtbaar op doordeweekse dagen en komt doordat lageropgeleiden minder zitten tijdens werk. Op weekenddagen zitten lager-, middelbaar en hogeropgeleiden nagenoeg even veel. 

Tussen 2015 en 2019 is het gemiddeld aantal dagelijkse zituren iets toegenomen onder lager opgeleide Nederlanders. Voor de andere opleidingsniveau's is het verloop over de tijd nagenoeg stabiel.

 

Chronische aandoening/beperking

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Nederlanders met of zonder chronische aandoening zitten evenveel

In 2019 zaten Nederlanders van 12 jaar en ouder met een chronische aandoening even veel als mensen zonder een aandoening of beperking,  iets meer dan 9 uur op een gemiddelde dag in de week. Nederlanders met een lichamelijke beperking dan wel niet in combinatie met een chronische aandoening zaten minder (8,4 en 8,3 uur per dag).

Dit beeld is vergelijkbaar met cijfers uit 2017 en met name zichtbaar op doordeweekse dagen In het weekend zaten alle groepen nagenoeg even veel.

Type beperking

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Geen verschil in zituren naar type beperking

In 2019 zaten Nederlanders van 12 jaar en ouder met een motorische, visuele of auditieve beperking nagenoeg even veel, iets meer dan 8 uur op een gemiddelde dag van de week.  Dit is vergelijkbaar met cijfers uit 2017.

Auditief en visueel beperkte Nederlanders zitten ruim een half uur meer op doordeweekse dagen dan op weekenddagen.  Voor Nederlanders met een motorische beperking was hier geen verschil in zichtbaar.

Overig

Download de overige uitsplitsingen

Zitgedrag is ook uitgesplitst  naar:

  • Herkomst
  • Burgerlijke staat
  • Huishoudsamenstelling
  • Maatschappelijke arbeidspositie
  • Mate van verstedelijking
  • Ervaren gezondheid
  • Lichamelijke beperking
  • Chronische aandoening
  • Overgewicht

Deze cijfers zijn te vinden in een Excelbestand dat hieronder te downloaden is.

Zitactiviteiten per leeftijdsgroep

Uren per dag besteed aan zitactiviteiten

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Kinderen en jongeren zitten veel op school

Voor kinderen is zitten op school met gemiddeld 3 uur per dag de belangrijkste zitactiviteit. Jongeren zitten dagelijks veel tijdens de les en het maken van huiswerk (gemiddeld ruim 3 uur) en tijdens computer-, tablet- of smartphone-gebruik in de vrije tijd (gemiddeld bijna 3 uur). Volwassenen brengen dagelijks vooral op het werk veel uren zittend door (gemiddeld 2,5 uur) en tijdens het tv kijken (gemiddeld 2,1 uur). De belangrijkste zitactiviteiten voor ouderen zijn tv kijken (gemiddeld 3,4 uur)  en overige zitactiviteiten zoals bijvoorbeeld (krant) lezen, puzzelen of handwerken (gemiddeld 2,2 uur). Dit beeld komt nagenoeg overeen met eerdere meetjaren.

Zitgedrag in vergelijking met andere kernindicatoren

Beweegrichtlijnen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Weinig verschil in aantal zituren

In 2019 zatten Nederlanders van 4 jaar en ouder die voldoen aan de beweegrichtlijnen (9,0 uur per dag) evenveel als mensen die niet voldoen aan de beweegrichtlijnen (8,8 uur per dag). Dit geldt zowel voor doordeweekse dagen als weekenddagen. Deze cijfers zijn vergelijkbaar met eerdere meetjaren.

Meer informatie over de kernindicator 'beweegrichtlijnen' is hier te vinden.

 

Sportdeelname wekelijks

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Sporters zitten meer

In 2019 zaten Nederlanders van 4 jaar en ouder die minimaal één keer per week sporten (gemiddeld 9,2 uur) op een gemiddelde dag in de week iets meer dan Nederlanders die minder dan één keer per week aan sport doen (gemiddeld 8,5 uur). Deze verschillen zijn zichtbaar op doordeweekse dagen en niet op weekenddagen. Deze cijfers zijn vergelijkbaar met eerdere meetjaren.

Meer informatie over de kernindicator 'sportdeelname wekelijks' is hier te vinden.

Internationale vergelijking zitgedrag

Internationale vergelijking

Nederlanders zitten relatief veel

Om een internationale vergelijking te kunnen maken is gebruik gemaakt van gegevens uit de Eurobarometer 2017. Hieruit blijkt dat Nederlanders veel zitten ten opzichte van andere Europeanen. In dit onderzoek gaf 32% van de Nederlanders aan meer dan 8,5 uur te zitten op een gemiddelde dag. Gemiddeld in de EUEuropese unie-landen is dit 12%.

De Eurobarometer is een onderzoeksproject van de Europese Commissie. Het betreft een grote publieke opiniepeiling die in Nederland wordt uitgevoerd door TNS NIPO. Gegevens over sporten en lichamelijke activiteit zijn ook in 2002, 2009 en 2013 verzameld.

In de Eurobarometer is één vraag opgenomen over zitgedrag. Deze luidt: "Hoeveel tijd brengt u zittend door op een normale dag? Dit betreft tijd besteed achter een bureau, tijdens bezoek vrienden, tijdens studeren, of tv kijken." Deze vraag bevat 8 antwoordcategorieën variërend van "minder dan  1 uur per dag" tot "meer dan 8,5 uur per dag". 

Top 5 meeste zitters EU

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Nederland heeft het grootste aandeel veel-zitters

Uit de Eurobarometer blijkt dat in Nederland in vergelijking met andere Europese landen relatief veel mensen meer dan 8,5 uur per dag zitten (32%). Tevens doen in Nederland, net als in Denemarken en Zweden, relatief veel mensen regelmatig aan lichamelijke activiteit en/of sport, in vergelijking met de andere EUEuropese unie landen. Zo blijkt ook uit de Eurobarometer.

 

 

Special Eurobarometer 472. Sport and Physical Activity. 2018

Beleid zitgedrag

Nationaal

De Gezondheidsraad adviseert in haar adviesrapport ‘Beweegrichtlijnen 2017': voorkom veel stilzitten. De beweegrichtlijnen zijn aangenomen door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en vormen een structureel onderdeel van het huidige sport- en beweegbeleid in Nederland.

Internationaal

Zowel de Europese Commissie als de WHOWorld Health Organisation wijzen in hun beleidsstukken op het belang van minder zitten. Zo benoemt de WHO in haar ‘Global Action Plan on Physical Activity 2018-2030’ vier strategische doelen en 20 dimensie-overstijgende beleidsacties die in de verschillende lidstaten zouden kunnen worden ingezet ter bevordering van lichamelijke activiteit en het tegengaan van veel stilzitten.

Achtergrond en bronnen

Meer informatie