Het nationale sportakkoord omvat een aantal thema's. De voortgang op het thema 'Positieve  sportcultuur' wordt gemonitord aan de hand van onderstaande indicatoren:

Sportklimaat: Veilig Voelen

Cijfers Veilig voelen

Sla de grafiek Veilig voelen tijdens en rondom sportwedstrijden 2012-2020 over en ga naar de datatabel

Huidige situatie

In 2020 voelde het merendeel (82%) van de Nederlandse sporters en/of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder zich meestal veilig tijdens en rond sportwedstrijden. Personen woonachtig in Noord en Oost Nederland voelden zich in 2020 iets vaker veilig  bij sportwedstrijden vergeleken met de andere landsdelen, maar de verschillen zijn klein. 

Trend over tijd

Tussen 2012 en 2020 is er en stijgende trend te zien in het percentage Nederlanders sporters en/of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder dat zich veilig voelt bij sportwedstrijden. Dit is zichtbaar in alle landsdelen van Nederland.

Sportklimaat - Veilig voelen is ook één van de 20 kernindicatoren sport en bewegen. 

Bron: CBS Centraal Bureau voor de Statistiek Vrijetijdsomnibus (VTO) CBS, 2012-2018 (Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP Sociaal Cultureel Planbureau )), 2020 (Mulier Instituut)
Methode: Zie webpagina kernindicator 'Sportklimaat - Veilig voelen' en de methode pagina van de (kern)indicatoren
Nieuwe cijfers: 2023

Sportklimaat: Wangedrag

Wangedrag

Sla de grafiek Wangedrag in de sport meegemaakt of gezien 2012-2020* over en ga naar de datatabel

Huidige situatie

In 2020 heeft bijna een kwart (23%) van de Nederlandse sporters en/of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder wangedrag in de sport meegemaakt of is hier getuige van geweest. In West-Nederland was dit percentage het hoogst (25%) en in Noord-Nederland het laagst (18%).

Trend over tijd

Tussen 2012 en 2020 is er een dalende trend te zien in het percentage Nederlanders dat wangedrag  in de sport heeft meegemaakt of hier getuige van is geweest. Deze dalende trend is zichtbaar in alle landsdelen van Nederland.

*In 2020 is zowel sportdeelname als wedstrijdbezoek afgenomen, hierdoor is de kans op het meemaken of getuige zijn van wangedrag ook lager.

Sportklimaat - Wangedrag is ook één van de 20 kernindicatoren sport en bewegen. 

Bron: CBS Centraal Bureau voor de Statistiek Vrijetijdsomnibus (VTO) CBS, 2012-2018 (Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP Sociaal Cultureel Planbureau )), 2020 (Mulier Instituut)
Methode: Zie webpagina kernindicator 'Sportklimaat - Wangedrag' en de methode pagina van de (kern)indicatoren
Nieuwe cijfers: 2023

Trainer heeft persoonlijke aandacht voor welbevinden kinderen

Cijfers over de indicator tevredenheid met persoonlijke aandacht voor welbevinden van kinderen worden hieronder gepresenteerd. Deze vraag is gesteld voor gym-, zwem- en sportdocent of trainer. Voor kinderen onder de 12 jaar is ook aan de ouders gevraagd hoe tevreden zij zelf zijn met de aandacht van de docent en/of trainer voor het welbevinden van hun kind. Bij elke sport is nagevraagd door wie de training werd verzorgd meerdere antwoorden waren mogelijk, door: een ouder of vrijwilliger, een jeugdspeler uit een hoger team, een professionele trainer. Voor elke type trainer is nagevraagd hoe tevreden het kind (en de ouder) is met de persoonlijke aandacht van de trainer voor het welbevinden van het kind.

Gymles-Zwemles-Sport

Sla de grafiek Tevredenheid kind met aandacht van docent/trainer voor welbevinden kind, 2019 over en ga naar de datatabel

Kinderen ruim tevreden met  persoonlijke aandacht van docent

In 2019 gaven kinderen hun gym- en zwemdocenten een ruime voldoende (7,9 en 8,0) op de vraag hoe tevredenheid zij zijn met de persoonlijke aandacht van de docent voor hun persoonlijk welbevinden. Voor sporttrainers lag het rapportcijfers gegeven door kinderen met een 8,4 iets hoger. Jongeren gaven hun sporttrainers een vergelijkbaar cijfer (8,5).

 

Type sporttrainer

Sla de grafiek Tevredenheid kind met aandacht sporttrainer voor welbevinden kind, 2019 over en ga naar de datatabel

Kinderen ruim tevreden met aandacht van sporttrainer

In 2019 waren kinderen en jongeren ruim tevreden met de persoonlijke aandacht van de sporttrainer voor hun welbevinden. Kinderen gaven professionals als trainer een iets hogere score (8,6) dan een ouder of vrijwilliger (8,2) of een jeugdspeler uit een hoger team (8,1). Dit beeld kwam overeen met de scores die jongeren hun trainer gaven. 

 

Gymles-Zwemles-Sport

Sla de grafiek Tevredenheid ouder met aandacht van docent/trainer voor welbevinden kind, 2019 over en ga naar de datatabel

Ouders ruim tevreden met persoonlijke aandacht van docent voor hun kind

In 2019 gaven ouders aan zwemdocenten en sporttrainers een ruime voldoende (8,4 en 8,3) op de vraag hoe tevredenheid zij zijn met de persoonlijke aandacht van de docent of trainer voor het welbevinden van hun kind. Voor gymdocenten lag het rapportcijfers gegeven door ouders met een 7,9 iets lager.

 

 

Type sporttrainer

Sla de grafiek Tevredenheid ouder met aandacht sporttrainer voor welbevinden kind, 2019 over en ga naar de datatabel

Ouders ruim tevreden met aandacht van sporttrainer

In 2019 waren ouders ruim tevreden met de persoonlijke aandacht van de sporttrainer voor het welbevinden hun kind. Ouders gaven professionals als trainer een iets hogere score (8,4) dan een ouder of vrijwilliger (8,0) of een jeugdspeler uit een hoger team (7,8). 

 

Bron:,LSM-A Bewegen en Ongevallen/Leefstijlmonitor, RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, VeiligheidNL in samenwerking met CBS Centraal Bureau voor de Statistiek, 2019
Methode: De vraag hoe tevreden kinderen waren met de persoonlijke aandacht voor hun welbevinden door hun gym-, zwem- en sportdocent of trainer is nagevraagd bij alle respondenten die aangaven training te volgen. Antwoorden werden gegeven op een schaal van 1 tot 10. Meer informatie is te vinden op de methode pagina.
Nieuwe cijfers: 2022

Sportwedstrijden met negatieve gedragingen

Totaal

Sla de grafiek Aandeel positieve, negatieve en excessieve gedragingen tijdens geobserveerde wedstrijden van negen teamsporten over en ga naar de datatabel

Gedragingen tijdens wedstrijden voornamelijk positief en sportief

Uit de monitor blijkt dat 90 procent van de gedragingen in de geobserveerde sportwedstrijden positief is, 8 procent negatief (met name discussie aangaan of wegwerpgebaren maken) en 2 procent excessief, zoals slaan, schoppen of bijten.  

Zie voor meer informatie over sportief gedrag de Monitor sportief wedstrijdgedrag 2021.

 

Geslacht

Sla de grafiek Aandeel positieve, negatieve en excessieve gedragingen tijdens geobserveerde wedstrijden van negen teamsporten naar geslacht over en ga naar de datatabel

Onder mannen vaker negatief en excessief gedrag

In de periode 2017-2021 was het aandeel negatieve gedragingen groter bij wedstrijden van mannenteams dan vrouwenteams. 

Zie voor meer informatie over sportief gedrag de Monitor sportief wedstrijdgedrag 2021.

 

 

Leeftijd

Sla de grafiek Aandeel positieve, negatieve en excessieve gedragingen tijdens geobserveerde wedstrijden van negen teamsporten naar leeftijd over en ga naar de datatabel

Naarmate sporters ouder worden nemen negatieve en excessieve gedragingen toe

De gedragingen bij geobserveerde wedstrijden van alle leeftijdsgroepen zijn met name positief. Negatief en excessief gedrag (oftewel onsportief gedrag) komt het minst vaak voor bij kinderen. Bij jongeren en senioren (18-35 jaar) is het aandeel onsportief wedstrijdgedrag gelijk. Negatief en excessief gedrag is het hoogst onder veteranen (35+ jaar).

Zie voor meer informatie over sportief gedrag de Monitor sportief wedstrijdgedrag 2021.

Gedragingen in verschillende teamsporten

Sla de grafiek Aandeel positieve, negatieve en excessieve gedragingen tijdens geobserveerde wedstrijden van negen teamsporten naar sport over en ga naar de datatabel

Meeste negatieve gedragingen bij voetbal wedstrijden

De gedragingen bij alle geobserveerde sporten zijn met name positief. Negatief en excessief gedrag (oftewel onsportief gedrag) komt vaker voor bij voetbal dan bij de andere sporten. Bij (beach)volleybal komen de minste negatieve gedragingen voor. Bij onsportieve voetbalwedstrijden worden vaker discussies gevoerd dan bij sportieve wedstrijden en bij hockeywedstrijden gaat het vaker om het maken van wegwerpgebaren en hoofdschudden. 

* overige teamsporten: basketbal, handbal, rugby, zaalvoetbal en waterpolo

Bron:  SportklimaatApp, 2017-2021 (observatieonderzoek), Mulier Instituut.
Methode: In de Monitor sportief wedstrijdgedrag 2021 wordt gerapporteerd over de gedragingen in Nederlandse sportwedstrijden. Via de SportklimaatApp zijn in de periode 2017-2021 1.448 wedstrijden van negen verschillende teamsporten geanalyseerd, waarin in totaal 201.873 gedragingen van sportief of onsportief wedstrijdgedrag zijn geregistreerd. In 2020 en 2021 waren de omstandigheden door de coronamaatregelen anders dan gebruikelijk. Hierdoor zijn er in totaal minder wedstrijden geobserveerd, was er geen of nauwelijks publiek tijdens wedstrijden aanwezig en zijn sommige sporten minder geobserveerd dan in de jaren daarvoor. Dit maakt dat de gepresenteerde resultaten met voorzichtig geduid moet worden. Meer informatie hierover is terug te lezen in de Monitor sportief wedstrijdgedrag 2021.
Nieuwe cijfers: 2023

Inzet buurtsportcoaches

Buurtsportcoaches, combinatiefunctionarissen en cultuurcoaches maken onderdeel uit van de Brede Regeling Combinatiefuncties. Ze stimuleren sporten, bewegen en/of deelnemen aan cultuur en verbinden verschillende sectoren. In 2020 waren er in 350 (van de 355) gemeenten buurtsportcoaches werkzaam. In totaal gaat het om 3.468 fte. Buurtsportcoaches hebben een rol in de uitvoering van de ambities binnen de thema's van het Nationaal Sportakkoord.

Informatie over de inzet van buurtsportcoaches is afkomstig uit drie bronnen:

  • Een panel van buurtsportcoaches (het panel Wij Buurtsportcoaches)
  • Een panel van Nederlandse gemeenten (het VSG gemeentepanel)
  • Een panel van werkgevers van buurtsportcoaches (het VSG werkgeverspanel)

Onderstaande informatie is ook terug te vinden in het factsheet 'De inzet van buurtsportcoaches voor het nationaal sportakkoord' uit 2019 van het Mulier instituut. Meer informatie over de inzet van buurtsportcoaches op de zes thema’s (‘deelakkoorden’) van het Nationaal Sportakkoord uit de peilingen in het voorjaar van 2021 is terug te vinden in een het factsheet 'De inzet van buurtsportcoaches voor lokale sportakkoorden'.

2021

Sla de grafiek Werkzaamheden waarmee buurtsportcoaches bijdragen aan de ambitie van het deelakkoord positieve sportcultuur, 2021 over en ga naar de datatabel

Buurtsportcoaches leveren een bijdrage aan een positieve sportcultuur

In 2021 leverde 65% van de  ondervraagde buurtsportcoaches met hun werkzaamheden een bijdrage aan de ambities van het thema Positieve Sportcultuur. Van de ondervraagde gemeenteambtenaren en werkgevers gaf respectievelijk 71% en 81% aan buurtsportcoaches een bijdrage te laten leveren aan dit thema. De werkzaamheden van buurtsportcoaches richten zich met name op het vergroten van pedagogische en didactische expertise door middel van scholing van trainers en coaches. Ook zetten zij zich in voor onder andere het opleiden van het kader van clubs, als clubkadercoach.

2019

Sla de grafiek Werkzaamheden waarmee buurtsportcoaches bijdragen aan de ambitie van het deelakkoord positieve sportcultuur, 2019 over en ga naar de datatabel

Buurtsportcoaches leveren een bijdrage aan een positieve sportcultuur

In 2019 leverde 67% van de  ondervraagde buurtsportcoaches met hun werkzaamheden een bijdrage aan de ambities van het thema Positieve Sportcultuur. Van de ondervraagde gemeenteambtenaren gaf ook tweederde aan buurtsportcoaches een bijdrage te laten leveren aan dit thema. De werkzaamheden van buurtsportcoaches richten zich met name op het vergroten van pedagogische en didactische expertise door middel van scholing van trainers en coaches. Ook zetten zij zich in voor onder andere het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag zoals agressie, geweld en seksuele intimidatie. 

Bron: Mulier Instituut/VSG, VSG gemeentepanel, najaar 2019 en voorjaar 2021.
              Mulier Instituut, panel Wij Buurtsportcoaches, najaar 2019 en voorjaar 2021. 
              Mulier Instituut, VSG werkgeverspanel, voorjaar 2021.

Methode: De methode beschrijving is te vinden op de website van het Mulier instituut.
Nieuwe cijfers: 2023