Aandeel van de maandelijkse sporters en / of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder dat de afgelopen 12 maanden wangedrag in de sport heeft meegemaakt of er getuige van is geweest

 

Sporters en/of wedstrijdbezoekers zijn mensen die in ieder geval 12 keer per jaar sporten en/of maandelijks een wedstrijd bezoeken.

Bron: Vrijetijdsomnibus (VTO) Sociaal en Cultureel Planbureau (SCPSociaal Cultureel Planbureau ) in samenwerking met het CBSCentraal Bureau voor de Statistiek
Meetjaar: 2018
Nieuwe cijfers: 2021

Overzicht

Sportklimaat - Wangedrag is één van de 20 kernindicatoren voor het landelijk monitoren van sport en bewegen. Ervaren Nederlanders wangedrag tijdens en rondom sportwedstrijden? Op deze pagina worden de nationale cijfers gepresenteerd. Het ervaren van wangedrag tijdens en rondom sportwedstrijden wordt ook voor verschillende groepen in de bevolking beschreven.

Heden, verleden en toekomst

Nationaal

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Meemaken wangedrag in de sport afgenomen

In 2018 heeft ruim een kwart (28%) van de Nederlandse sporters en/of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder wangedrag in de sport meegemaakt of is hier getuige van geweest.  Het vaakst geeft men aan verbaal geweld te hebben gehoord, zoals schelden, pesten of treiteren (21%). Dit wordt gevolgd door lichamelijk geweld (9%). 
Tussen 2012 en 2018 is er een dalende trend te zien in het percentage Nederlanders dat wangedrag  in de sport heeft meegemaakt of hier getuige van is geweest.

De Sport Toekomstverkenning concludeert dat het lastig is in te schatten hoe veilig het sportklimaat in de toekomst zal zijn.

Landsdeel

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Geen verschil tussen landsdelen in meemaken van wangedrag

In 2018 waren er geen verschillen tussen landsdelen in het aandeel sporters en/of wedstrijdbezoekers die  wangedrag in de sport hebben meegemaakt of hier getuige van zijn geweest. Dit wijkt af van eerdere meetjaren, maar de destijds gevonden verschillen waren over het algemeen klein.
Tussen 2012 en 2018 is er voor alle landsdelen behalve het noorden een dalende trend te zien in het percentage mensen dat wangedrag  in de sport heeft meegemaakt of hier getuige van is geweest. Desondanks lag het percentage van Noord-Nederland  in 2012 en 2018  het laagst in vergelijking met de andere gewesten.

*NB: de cijfers van eerdere jaren zijn aangepast vanwege een nieuwe weging. Meer informatie is hier te vinden.

Bron: Vrijetijdsomnibus (VTO) Sociaal en Cultureel Planbureau (SCPSociaal Cultureel Planbureau ) in samenwerking met het CBSCentraal Bureau voor de Statistiek, 2012 - 2018

Methode: Het meemaken van wangedrag in de sport is nagevraagd in de VTO. Het doel van de VTO is om ontwikkelingen van sport- en cultuurparticipatie in Nederland vast te stellen. De VTO wordt elke twee jaar uitgezet onder een nationaal representatieve steekproef van Nederlanders vanaf 6 jaar en ouder. Meer informatie over de VTO is hier te vinden. De vraag over een wangedrag in de sport werd gesteld aan personen die hebben aangegeven tenminste één keer per jaar te sporten of in de afgelopen 12 maanden een sportwedstrijd of evenement te hebben bezocht. De vraag in de VTO over wangedrag was: 'Met welke vormen van wangedrag heeft u in de afgelopen 12 maanden zelf of als getuige te maken gehad in de sport? Hierbij bedoelen we niet eventueel wangedrag dat u op tv hebt gezien.'. Dit was een meerkeuze vraag, meerdere antwoordopties waren mogelijk (eg. diefstal, vernieling, geweld, discriminatie, seksuele intimidatie, overlast en geen van bovenstaande). De gepresenteerde cijfers betreft het deel van de maandelijkse sporters en/of wedstrijdbezoekers dat heeft aangegeven één of meerdere vormen te hebben gezien of ondergaan.

Sportklimaat - Wangedrag voor verschillende groepen in de bevolking

Geslacht

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Mannen maken vaker wangedrag mee dan vrouwen

In 2018 maakte 35% van de mannelijke sporters en/of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder wangedrag mee in de sport of was hier getuige van. Dit is vaker dan vrouwen (22%). Dit beeld komt overeen met eerdere meetjaren.
Tussen 2012 en 2018 is er voor zowel mannen als vrouwen een dalende trend te zien in  het percentage dat wangedrag  in de sport heeft meegemaakt of  hier getuige van is geweest.

 

Leeftijd

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Meemaken wangedrag sterk afgenomen onder jongeren 

In 2018 gaf 39% van de 12 t/m19 jarige sporters/ wedstrijdbezoekers aan wangedrag in de sport te hebben gezien of meegemaakt.  Het meemaken van wangedrag in de sport neemt af met de leeftijd. Dit beeld komt overeen met eerdere meetjaren. 
Tussen 2012 en 2018 is  er een dalende trend te zien voor de leeftijdsgroepen 12 t/m19 jarigen en 20 t/m 34 jarigen  in het aandeel dat wangedrag in de sport heeft meegemaakt of hier getuige van is geweest. Voor de andere leeftijdgroepen is deze trend min of meer stabiel.

Opleidingsniveau

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Lager opgeleiden maken minder vaak wangedrag mee

In 2018 rapporteerde hoger opgeleiden vaker wangedrag in de sport te hebben meegemaakt of hier getuige van te zijn geweest dan lager opgeleide sporters en/of wedstrijdbezoekers van 25 jaar en ouder. Dit beeld komt overeen met cijfers uit 2014 en 2016.
Tussen 2012 en 2018 is onder lager opgeleiden een dalende trend te zien in het percentage dat  rapporteert wangedrag in de sport te hebben meegemaakt of hier getuige van te zijn geweest. Voor de middelbaar en hoger opgeleiden is de trend min of meer stabiel.

Chronische aandoening/beperking

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Meemaken wangedrag door mensen met aandoening of beperking afgenomen

In 2018 gaf 27% van de Nederlandse sporters en/of wedstrijdbezoekers van 12 jaar en ouder met een chronische aandoening of een lichamelijke beperking (motorisch, auditief, visueel) aan wangedrag in de sport te hebben meegemaakt of hier getuige van te zijn geweest.  Dit is vergelijkbaar met mensen zonder aandoening of beperking.  Dit beeld wijkt af van voorgaande metingen, waarin wel verschillen tussen de groepen aanwezig waren.
Tussen 2012 en 2018 is er een dalende trend te zien in meemaken van wangedrag inde sport door mensen met een lichamelijke bperking of een chronsiche aandoening.

Overig

Download de overige uitsplitsingen

De kernindicator sportklimaat - wangedrag is ook uitgesplitst  naar:

  • Herkomst
  • Burgerlijke staat
  • Huishoudsamenstelling
  • Maatschappelijke arbeidspositie
  • Stedelijkheid
  • Gemeentegrootte
  • Ervaren gezondheid

Deze cijfers zijn te vinden in een Excelbestand dat hieronder te downloaden is.

Kernindicator Sportklimaat wangedrag naar achtergrondkenmerken 2012-2018

Beleid

Landelijk actieplan

Het ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport , sportbonden, NOC*NSFNederlands Olympisch Comité * Nederlandse Sport Federatie en gemeenten hebben in 2011 het actieplan ‘Naar een veiliger sportklimaat’ gelanceerd. Dit actieplan is omgezet in een aantal maatregelen en ambities binnen het programma 'Veilig Sport Klimaat (VSK)'. Het doel van dit programma is om sportplezier en gewenst gedrag te stimuleren en ongewenst gedrag te voorkomen en te bestraffen. Jaarlijks verschijnt er een rapport over de voortgang van het VSK programma. In het rapport van 2018 wordt benoemt dat het belang van een veilig sportklimaat diep is doorgedrongen in de Nederlandse sport.

Het thema veilig sportklimaat vindt navolging in het Nationaal Sportakkoord onder het thema 'positieve sportcultuur'. In dit deelakkoord staat dat op basis van het VSK programma en resultaten het besef is gegroeid dat 'een proactieve en stimulerende aanpak de positieve sportcultuur het meest duurzaam versterkt'.

Meer informatie

  • In de Rapportage Sport 2018 zijn de belangrijkste sport gerelateerde trends en ontwikkelingen te vinden
  • Lees meer op het landelijke actieplan naar een veiliger sportklimaat
  • Informatie over het melden van overlast of geweld in de sport is hier te vinden
  • Commissie de Vries heeft in opdracht van NOC*NSFNederlands Olympisch Comité * Nederlandse Sport Federatie onderzoek gedaan naar seksuele intimidatie en misbruik in de sport en dit beschreven in een rapport

A. Tiessen-Raaphorst (SCPSociaal Cultureel Planbureau )