Het aandeel van de bevolking van 6 jaar en ouder dat lid is van een sportvereniging

 

Bron: Vrijetijdsomnibus (VTO), Sociaal en Cultureel Planbureau (SCPSociaal Cultureel Planbureau ) in samenwerking met het CBSCentraal Bureau voor de StatistiekCentraal Bureau voor de StatistiekCentraal Bureau voor de Statistiek
Meetjaar: 2018
Nieuwe cijfers: 2021

Overzicht

Clublidmaatschap is één van de 20 kernindicatoren voor het landelijk monitoren van sport en bewegen. Hoeveel Nederlanders zijn er lid van een sportvereniging? Op deze pagina worden de nationale cijfers gepresenteerd. Clublidmaatschap wordt ook voor verschillende groepen in de bevolking beschreven. Daarnaast wordt er een internationale vergelijking gemaakt en een korte toelichting op het huidige sport- en beweegbeleid in relatie tot de kernindicator gegeven.

Heden, verleden en toekomst

Nationaal

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Kwart van de Nederlanders lid van een sportvereniging

In 2018 gaf 28% van de Nederlandse bevolking van 6 jaar en ouder aan lid te zijn van een sportvereniging. Tussen 2012 en 2018 is er een licht dalende trend te zien in clublimaatschap. Het merendeel van de sportactiviteiten vindt alleen/ongeorganiseerd plaats.

In de Sport Toekomstverkenning is geconcludeerd dat clublidmaatschap in de komende jaren zal afnemen. Dit heeft vooral te maken met de vergrijzing, het toenemend aantal migranten en de individualisering. Door de toename in gebruik van social media kunnen individuen zich gemakkelijker zelf organiseren en kennis uitwisselen.

Regionaal

Kleine verschillen in lidmaatschap voor provinciën

In 2018 was het percentage mensen van 6 jaar en ouder dat lid is van een sportvereniging het hoogts in de provincie Drenthe (33%) en het laagst in Zeeland en Limburg (beide 25%).

Tussen 2012 en 2018 is een dalende trend te zien in het percentage mensen dat lid is van een sportvereniging voor de provincies Overijssel en Noord-Holland. Voor de andere provincies is de trend min of meer stabiel. 

*NB: de cijfers van 2012, 2014 en 2016 zijn aangepast vanwege een nieuwe weging. Meer informatie is hier te vinden.

Bron: Vrijetijdsomnibus (VTO) Sociaal en Cultureel Planbureau (SCPSociaal Cultureel Planbureau ) in samenwerking met het CBSCentraal Bureau voor de StatistiekCentraal Bureau voor de StatistiekCentraal Bureau voor de Statistiek, 2012 - 2018

Methode: Lid zijn van een club is nagevraagd in de VTO. Het doel van de VTO is om ontwikkelingen van sport- en cultuurparticipatie in Nederland vast te stellen. De VTO wordt elke twee jaar uitgezet onder een nationaal representatieve steekproef van Nederlanders vanaf 6 jaar en ouder. Meer informatie over de VTO is hier te vinden. Aan de respondenten is voor de drie sporten die zij het meest beoefende gevraagd of zij de sport beoefende als lid van een sportvereniging.

Clublidmaatschap voor verschillende groepen in de bevolking

Geslacht

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Mannen iets vaker lid dan vrouwen

In 2018 waren  Nederlandse mannen van 6 jaar en ouder  iets vaker lid van een sportvereniging dan vrouwen. Dit beeld komt overeen met eerdere jaren.

Tussen 2012 en 2018  is er een licht dalende trend te zien in met name het percentage mannen dat lid is van een sportvereniging.


 

Leeftijd

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Jongeren vaker lid dan van ouderen

In 2018 is het percentage Nederlandse jongeren (< 20 jaar) dat lid is van een sportvereniging twee keer zo groot als het percentage volwassenen (20 jaar en ouder).  Dit beeld komt overeen met eerdere jaren. Tussen 2012 en 2018 is er een dalende trend te zien voor de leeftijdsgroepen 12 t/m 19 en 20 t/m 34 jarigen. Het percentage  dat lid is van een sportvereniging is in deze groepen met bijna 10% afgenomen. Voor de overige leeftijdsgroepen was deze trend min of meer stabiel.

Opleidingsniveau

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Lageropgeleiden minder vaak lid van een sportvereniging

In 2018 was het aandeel hogeropgeleide Nederlanders van 25 jaar en ouder dat lid is van een sportvereniging twee keer zo groot dan het aandeel lageropgeleiden. Dit beeld komt overeen met eerdere jaren. Tussen 2012 en 2018 is onder hoger- en lageropgeleiden een dalende trend te zien in het percentage dat lid is van een sportvereniging.  Voor middelbaar opgeleiden is deze trend stabiel.

Chronische aandoening/beperking

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Mensen met een aandoening of beperking zijn minder vaak lid

In 2018 was het percentage Nederlanders van 6 jaar en ouder met een chronische aandoening en/of lichamelijke beperking (motorisch, auditief, visueel) dat lid is van een sportvereniging lager dan het percentage mensen zonder chronische aandoening of beperking.  Dit beeld komt overeen met eerdere jaren. Tussen 2012 en 2018 is het aandeel mensen met een beperking en/of aandoening dat lid is van een sportvereniging stabiel. Voor de groep mensen zonder aandoening en beperking is een licht dalende trend in clublidmaatschap zichtbaar.

Overig

Download de overige uitsplitsingen

Lidmaatschap van een sportvereniging is ook uitgesplitst  naar:

  • Herkomst
  • Burgerlijke staat
  • Huishoudsamenstelling
  • Maatschappelijke arbeidspositie
  • Mate van verstedelijking
  • Gemeentegrootte
  • Ervaren gezondheid
  • Lichamelijke beperking
  • Huishoudinkomen
  • Geaardheid
  • Landsdeel
  • Provincie

Deze cijfers zijn te vinden in het Excelbestand dat hieronder te downloaden is.

Kernindicator Clublidmaatschap naar achtergrondkenmerken 2012-2018

Clublidmaatschap en andere sportverbanden

Sportverbanden

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Merendeel sporten vindt plaats in ongeorganiseerd verband

De organisatievormen van sport in Nederland wordt vaak onderscheiden in georganiseerd, ongeorganiseerd en ander verband. De meeste sporters van 6 jaar en ouder sporten in ongeorganiseerd verband (63%), dat wil zeggen alleen of ze zijn actief in een zelfgeorganiseerde groep zoals met vrienden of familie. Vijfenveertig procent van de sporters van 6 jaar en ouder geeft aan dat ze lid of abonnee zijn van een sportvereniging of commerciële aanbieder en sport daarmee in georganiseerd verband. Tot slot sportte 13% in een ander verband, zoals via buitenschoolse opvang (BSO) of via bedrijfssport.

Meer informatie over sportverband voor de meest beoefende sporten is hier te vinden.

Sportverband naar achtergrondkenmerken 2012-2018

Vergelijking met andere kernindicatoren

Clublidmaatschap onder vrijwilligers

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Vrijwilligers zijn vaak zelf lid van sportvereniging

In 2018 was 62% van de mensen die maandelijks of vaker vrijwilligerswerk deed in de sport  zelf lid van een sportvereniging.  Dit hoeft niet bij dezelfde vereniging te zijn als waar zij een lidmaatschap hebben. Van de mensen die geen of minder vaak dan maandelijks vrijwilligerswerk deden was 21% lid van een sportvereniging.

Meer informatie over de kernindicator 'Vrijwilligerswerk in de sport' is hier te vinden. 

Internationale vergelijking

Nederland heeft het hoogste aandeel leden bij sportverenigingen

In een Europees onderzoek is bij alle EUEuropese unie lidstaten nagevraagd of hun inwoners aan sport doen en of dit bij een sportclub gedaan wordt. Deze vraag was onderdeel van de Eurobarometer over sport en bewegen waarin ongeveer 1000 personen per lidstaat zijn bevraagd.  Van de Europeanen is gemiddeld 12% lid van een sportvereniging. In Nederland zijn van alle lidstaten de meeste mensen lid van een sportvereniging met 27%. Gevolgd door Duitsland en Denemarken met beide 23%. Volgens de Eurobarometer is in de meeste EU landen de voornaamste reden om te sporten, gezond te zijn of om de conditie te verbeteren. Nederland is het enige land waar het hebben van plezier tijdens sport ook als één van de belangrijke factoren wordt gezien door de meerderheid van de bevraagde personen.

Beleid

Hockey op grasveld

Nieuwe uitdagingen voor sportverenigingen

Op 29 juni 2018 werd het Nationaal Sportakkoord: Sport verenigt Nederland ondertekend. Dit akkoord heeft een looptijd tot en met 31 december 2021. In het akkoord wordt benoemd dat er voor verenigingen een uitdaging ligt om het aanbod en de lidmaatschap structuren beter te laten aansluiten op de veranderde behoefte van sporters. Doelen die worden genoemd zijn: groei behalen van het verenigingskader, innovatie van het aanbod en andere vormen van lidmaatschap, en een hogere kwaliteit van verenigingsondersteuning.

Meer informatie

  • In de Rapportage Sport 2018 zijn de belangrijkste sport gerelateerde trends en ontwikkelingen te vinden
  • Lees meer over de waarden en effecten van clublidmaatschappen
  • De Nederlandse Sportraad heeft een rapport laten opstellen over de huidige staat van de sportbranche in Nederland en de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar (2019). Dit Brancherapport Sport is hier te downloaden.

G.C.W. Wendel-Vos (RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)